vertrouwelijk aanspreekpunt

vertrouwenspersoon (VP) en/of vertrouwelijk aanspreekpunt (VA)?

Vertrouwenspersoon (VP)

De rol van de VP is duidelijk omschreven en afgebakend in de welzijnswetgeving wat betreft (al dan niet) verplichting, aanstelling, opleiding, beroepsgeheim, doelgroep, ...

De VP kan een informele procedure rond een melding begeleiden voor werknemers die rechtstreeks in dienst zijn bij de organisatie (onthaal/gesprekken/interventie bij een derde/verzoening). De werknemer kan voor deze informele procedure ook terecht bij de PAPSY (preventieadviseur psychosociale aspecten) van de externe preventiedienst; deze kan eveneens een formele procedure begeleiden.

Vertrouwelijk Aanspreekpunt (VA)

Andere ‘categorieën’ van medewerkers, zoals vrijwilligers, ex-werknemers, zelfstandigen voor wie geen expliciete afspraken gemaakt zijn, kunnen volgens het wettelijk kader geen beroep doen op de vertrouwenspersoon (VP) of de externe preventieadviseur psychosociale risico's (PAPSY).

Een organisatie kan echter wel beslissen om ook voor deze medewerkers een aanspreekpunt te voorzien. Logischerwijze is dat ook de persoon die aangesteld is als VP, die ook de opleiding volgde, en dus ook (een deel van) de tools kan inzetten die de VP meekreeg in de opleiding. 

Vanuit het Sociaal Fonds introduceerden we in dat kader de term ‘vertrouwelijk aanspreekpunt’ (VA), een term die uiteraard niet verplicht te gebruiken is, maar wel voor duidelijkheid en continuïteit kan zorgen als die zo ruim mogelijk in de sector wordt overgenomen.

Strikt genomen zijn de bepalingen van de welzijnswetgeving niet van toepassing voor het vertrouwelijk aanspreekpunt (VA), maar die werkt wel volgens dezelfde principes als de VP. Het VA is bijvoorbeeld niet formeel gebonden aan het beroepsgeheim, maar zal uiteraard in deze rol wel discretieplicht hanteren.

Bij een eerste gesprek dient de VP / het VA ook duidelijk aan te geven vanuit welke rol die werkt en wat de mogelijkheden (en grenzen) voor de melder zijn. Doorverwijzing naar de PAPSY voor een formele melding bv is niet mogelijk voor wie niet in dienst is als werknemer.

Het gaat om een uitbreiding die niet is opgenomen in het wettelijk kader, een organisatie kan hier dus zelf in beslissen. Belangrijk is dat helder over gecommuniceerd wordt over wie beroep kan doen op de VP/het VA.

Wie geen gehoor vindt bij zijn (ex)- werkgever kan trouwens ook altijd terecht bij het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag, als extra vangnet.