de vertrouwenspersoon

Wie kan beroep doen op de vertrouwenspersoon? 

Een vertrouwenspersoon (VP) is een laagdrempelig aanspreekpunt als iemand geconfronteerd wordt met psychosociale problemen, zoals stress, conflict, ongewenst seksueel gedrag, geweld of pesterijen.

De rol en het statuut van de vertrouwenspersoon zijn wettelijk geregeld, onder meer wat betreft de aanstelling, opleiding, beroepsgeheim en doelgroep.

werknemers die in dienst zijn bij de organisatie

De VP kan een informele procedure rond een melding begeleiden voor werknemers die rechtstreeks in dienst zijn bij de organisatie.*
Dit kan onder meer via onthaal en gesprekken, een interventie bij een derde of verzoening.
De werknemer kan voor een informele procedure ook terecht bij de PAPSY (preventieadviseur psychosociale aspecten) van de externe preventiedienst. De PAPSY kan daarnaast een formele procedure behandelen.

*Stagiairs, studenten en uitzendkrachten worden hiermee gelijkgesteld.

uitbreiding 1: zelfstandigen en vrijwilligers

Deze personen kunnen volgens het wettelijke kader niet automatisch beroep doen op de vertrouwenspersoon (VP) en de externe preventieadviseur psychosociale aspecten (PAPSY).

Een organisatie kan wel beslissen om de toegang tot de vertrouwenspersoon toch open te stellen voor deze medewerkers.

Voor deze categorieën medewerkers kan ook de toegang tot de externe preventiedienst worden uitgebreid, hoewel daarvoor dan eerst een overeenkomst moet gesloten worden met deze dienst.

uitbreiding 2: ex-medewerkers 

De organisatie kan er daarnaast ook voor kiezen om de toegang tot de vertrouwenspersoon uit te breiden naar ex-medewerkers, tot maximaal 3 maanden na het einde van de samenwerking.
 

Ingeval van uitbreiding (1 en/of 2) dient de vertrouwenspersoon duidelijk aan te geven wat de mogelijkheden en grenzen voor de melder zijn. Zo kan iemand die niet als werknemer in dienst is bijvoorbeeld geen formele melding doen bij de PAPSY op basis van de welzijnswetgeving. Ook de wettelijke procedure bij de arbeidsinspectie staat voor deze groep niet open.

Het gaat om een uitbreiding van de dienstverlening bovenop hetgeen de Welzijnswet als minimum bepaalt. Belangrijk is daarom dat helder gecommuniceerd wordt wie beroep kan doen op de vertrouwenspersoon en welke ondersteuning mogelijk is.

We bespraken deze uitbreiding met de bevoegde overheidsdiensten voor organisaties binnen de professionele podiumkunstensector en/of en/of organisaties die werken met vertrouwenspersonen die de opleiding bij het Sociaal Fonds Podiumkunsten volgden. 

*Tot voor kort gebruikten we voor deze uitbreiding de term ‘vertrouwelijk aanspreekpunt’, op vraag van de bevoegde overheidsdiensten. In een nieuw overleg in augustus 2026 kwamen we echter tot een akkoord over de mogelijkheid om de dienstverlening van de vertrouwenspersoon uit te breiden naar andere categorieën van medewerkers. 

Wil je aan nog andere groepen (bv. deelnemers, publiek...) de mogelijkheid bieden om ongewenst gedrag te melden? Dan valt dit buiten de actieradius van de vertrouwenspersoon en dien je een andere term te gebruiken.

Wie geen gehoor vindt bij zijn of haar (ex-)werkgever, kan ook terecht bij het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag als extra vangnet.

Meer info? zie toolbox psychosociaal welzijn